مدار فرمان چیست؟

مدار فرمان

مدارهای الکتریکی صنعتی از دو بخش مدار فرمان و مدار قدرت تشکیل می‌شوند. مدارهای فرمان که به آن مدار کنترل نیز می‌گویند، وظیفه کنترل و حفاظت مدارهای قدرت را بر عهده دارد. در این آموزش، با مدارهای فرمان و اجزای آن آشنا می‌شویم. همچنین، مدار فرمان و مدار قدرت راه‌اندازی ستاره-مثلث موتور القایی را به عنوان یک مثال بررسی خواهیم کرد.

مدار فرمان چیست؟

بر اساس تعریف NEC (کد الکتریکی ملی)، کنترل کننده‌ای که وظیفه مدیریت و کنترل جریان برق متصل به تجهیزی را بر عهده دارد، در معنای مدار کنترل یا مدار فرمان تعبیر می‌شود.

با توجه به این تعریف، مدار کنترل معنا و مفهوم بسیار گسترده‌ای را در بر می‌گیرد. بنابراین، از یک سوئیچ بسیار ساده تا یک سیستم پیچیده و تشکیل شده از اجزایی مانند چراغ‌های سیگنال، سوئیچ‌ها، تایمرها، کنتاکتورها و رله‌ها جزء مدارهای فرمان محسوب می‌شوند. کلیدهای برقی که برای روشن و خاموش شدن چراغ‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، به نوعی یک مدارهای فرمان ساده تلقی می‌گردند.

در ساختار هر مدار الکتریکی اجزای کنترلی مختلفی جهت فعال یا روشن شدن وجود دارد. مدار فرمان یا Control Circuit در بسیاری از سیستم‌ها و دستگاه‌های صنعتی نیز برای حفاظت و کنترل مدار قدرت به کار می‌رود. در این سیستم‌ها، راه اندازی و توقف و حفاظت از موتور دستگاه، از طریق مدارهای فرمان صورت می‌گیرد.

 

انواع مدار فرمان

مدارهای فرمان بسته به نوع سیستم و تجهیز در دو دسته دستی و اتوماتیک تقسیم بندی می‌شوند.

مدار فرمان دستی

چنانچه کنترل مدار به صورت دستی و توسط شخص انجام شود، مدار فرمان از نوع دستی است. در نتیجه در مدارهای فرمان دستی، روشن و خاموش کردن یا سوئیچ راه انداز یک موتور توسط اپراتور مربوطه انجام می‌شود.

مدیریت و کنترل بارهای الکتریکی به شیوه‌های مختلف، هماهنگ سازی ماشین آلات و تجهیزات الکتریکی، ایجاد محدودیت حرکتی، بهینه سازی مصرف انرژی و اعلام وضعیت سیستم از طریق هشدار را می‌توان از مهم‌ترین وظایف مدار کنترل برشمرد.

مدار فرمان دستی

مدار فرمان اتوماتیک

در سوی مقابل، راه اندازی و متوقف شدن بسیاری از ماشین آلات به صورت خودکار صورت می‌گیرد. در این حالت، کنترل و مدیریت تمامی فرآیندها به صورت خودکار و بدون نیاز به دخالت اپراتور عملیاتی می‌شود.

مدار فرمان اتوماتیک

مهم ترین اجزای مدار فرمان

مدارهای فرمان از اجزای گوناگونی تشکیل شده اند. برخی از مهم ترین اجزای مدارهای فرمان عبارتند از:

۱٫ تایمر

به منظور پاسخگویی به پرسش مدار فرمان چیست، باید اذعان نمود که تایمر از تجهیزات فرمان دهنده در مدارهای الکتریکی به شمار می‌رود. به عبارت دیگر، کنترل مدارهای الکتریکی برای بازه زمانی معین، توسط قطعه تایمر انجام می‌شود.

تایمر

۲٫ شستی

قطعه شستی یا Push Button کنترل و نظارت بر یک دستگاه یا سیستم عملیاتی با مکانیزم ساده سوئیچی را بر عهده دارد.

شستی

۲٫۱٫ شستی NO

در تصویر زیر یک باتری به یک طرف شستی NO و یک چراغ به طرف دیگر آن متصل است. هنگامی که دکمه فشار داده می‌شود، یک مسیر کامل جریان از طریق شستی به وجود می‌آید و چراغ روشن می‌شود.

شستی NO

۲٫۲٫ شستی NC

در شکل زیر تا زمانی که شستی فشار داده نشود، جریان به سمت چراغ برقرار می‌شود. با فشار دادن شستی، جریان قطع شده و چراغ خاموش می‌شود.

 شستی NC

۳٫ کلید یا سوئیچ

از نماد سوئیچ در نقشه مدارهای فرمان نیز برای نشان دادن مسیر باز یا بسته جریان استفاده می‌شود. نماد سوئیچ برای نشان دادن لیمیت سوئیچ‌ها، فوت سوئیچ‌ها، سوئیچ‌های فشار، سوئیچ‌های سطح، سوئیچ‌های تحریک شونده با دما، سوئیچ‌های جریان و سلکتورها به کار می‌رود. سوئیچ‌ها، مانند کنتاکت‌ها، برای تغییر حالت خود به دستگاه یا عمل خارجی دیگری نیاز دارند. در مورد سوئیچ دستی شخص باید به طور دستی موقعیت سوئیچ را تغییر دهد.

کلید یا سوئیچ

۵٫ سنسور یا چشم الکتریکی

سنسورها نوعی کلید فرمان دهنده هستند که از فاصله نسبتاً دور و توسط سیستم چشم الکتریکی عکس العمل نشان می‌دهند.

سنسور یا چشم الکتریکی

 

۶٫ لامپ‌های سیگنال

لامپ‌های علامت دهنده یا سیگنال دهنده غالباً در ساختار تابلوهای فرمان و تجهیزات صنعتی تعبیه شده‌اند. این بخش از مدارهای فرمان با عنوان لامپ خبر دهنده یا هشدار دهنده به کار می‌روند و در مواقعی که دستگاه دچار اشکال شود، این عیوب را نمایان خواهند کرد.

لامپ‌های سیگنال

نقشه مدار فرمان

زبان بیان ارتباط اجزای مدارهای فرمان یک دیاگرام خطی است که به آن دیاگرام نردبانی نیز گفته می‌شود. دیاگرام‌های نردبانی از مدار فرمان و مدار قدرت تشکیل شده‌اند. سیم‌های برق در دیاگرام خطی با خطوط نشان داده می‌شوند. گاهی برای بیان تفاوت سیم‌کشی مدار فرمان و مدار قدرت، سیم‌کشی مدارهای فرمان با یک خط نازک‌ و سیم‌کشی مدارهای قدرت با یک خط پررنگ‌ نشان داده می‌شود. یک نقطه یا گره کوچک در تقاطع دو یا چند سیم نیز نشان‌دهنده اتصال الکتریکی است.

نقشه مدار فرمان

دیاگرام‌های خطی ارتباط عملکردی اجزا و دستگاه‌ها را در یک مدار الکتریکی نشان می‌دهند، نه ارتباط فیزیکی. به عنوان مثال، تصویر زیر ارتباط فیزیکی چراغ سیگنال و شستی را نشان می‌دهد.

نقشه مدار فرمان

رابطه عملکردی را می‌توان با تصویر زیر به صورت بصری نشان داد.

تفاوت مدار فرمان و قدرت چیست؟

تفاوت مدار فرمان و قدرت چیست؟

نوع توان انتقالی، یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های مدار فرمان و قدرت می‌باشد. بر این اساس، مدارهای فرمان برای راه‌اندازی و کارکرد به جریان برق تک فاز نیاز دارند. همچنین، وظیفه کنترل مدار، مهم‌ترین وظیفه مدارهای کنترل یا فرمان تلقی می‌گردد.

از سوی دیگر، مدارهای قدرت زیر مجموعه مدارهای فرمان بوده و غالباً با جریان برق سه فاز شروع به کار می‌کند. ضمناً، مدار قدرت کاملاً تابع مدار فرمان می‌باشد؛ در نتیحه در صورتی که مدار فرمان قطع شود، شاهد قطع شدن مدار قدرت نیز خواهیم بود. همچنین، استفاده از منابع تغذیه، صنعت و سیستم‌های الکتریکی، مهم‌ترین موارد کاربرد مدار فرمان و قدرت را شامل می‌شود.

 

یا. و. یا. و.یا .ویا. ۴ یا. و. ۵ یا. و. یا. ۶ یا ۷٫ و. یا. و یا. ۸ و. ۹ و و . .. . ۲ یا. یا. و. یا. ۸ و. . . ۱ و. یا. و. یا. و. ۱ یا. و. یا. و.یا .ویا. ۴ یا. و. ۵ یا. و. یا. ۶٫ یا. و.یا .و

در صورت هرگونه سوال و نظر با مجموعه پرگاران تماس حاصل فرمایید

جهت کسب اطلاعات بیشتر اینجا کلیک کنید.

 یا. یا .۳ یا. و . ۲ یا. و .یا . . ۱ و. یا. و. یا. و. ۱ یا. و. یا. و.یا .ویا. ۴ یا. و. ۵ یا. و. یا. ۶ یا ۷٫ و. یا. و. یا. ۸ و. ۹ و و . .. . ۲ یا. یا. و. یا. ۸ و. . . ۱ و. یا. و. یا. و. ۱ یا. و. یا. و.یا .ویا. ۴ یا. و. ۵ یا. و. یا. ۶٫ یا. و.یا .ویا. ۴ یا

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

8 + 8 =